Bitcoin sektorunda dönüş: şirkətlər AI sahəsinə keçir və BTC satır.

Bitcoin istehsalı ilə məşğul olan şirkətlər tarixinin ən böyük transformasiya mərhələsini yaşayır. Səbəb isə sadədir: hazırkı iqtisadi model artıq işləmir.

Son rübdə açıq bazarda fəaliyyət göstərən bitcoin şirkətləri bir BTC istehsal etmək üçün orta hesabla 79,995 dollar xərcləyib. Halbuki bitcoin-in bazar qiyməti təxminən 70,000 dollar səviyyəsindədir. Bu isə hər istehsal olunan coin üzrə təxminən 19,000 dollar zərər deməkdir.

Bu vəziyyət uzunmüddətli davam edə bilməz və sektor artıq istiqamətini dəyişməyə başlayıb.

Şirkətlər sürətlə süni intellekt və yüksək hesablama (HPC) infrastrukturlarına yönəlir. Artıq bu sahədə ümumilikdə 70 milyard dollardan çox müqavilə imzalanıb.

Bəzi şirkətlər üçün bu dönüş o qədər sürətlidir ki, 2026-cı ilin sonuna qədər gəlirlərinin 70%-ə qədəri süni intellekt sahəsindən formalaşa bilər. Bu isə faktiki olaraq onların data mərkəzi operatorlarına çevrilməsi deməkdir. Sadəcə paralel olaraq bitcoin istehsalını da davam etdirirlər.

Məsələn, Core Scientific artıq gəlirlərinin 39%-ni AI xidmətlərindən əldə edir. TeraWulf-da bu göstərici 27%-dir. IREN-də isə 9% olsa da, bu pay sürətlə artır.

Bu dəyişimin əsas səbəbi gəlirliliklə bağlıdır. Bitcoin istehsalı ilə müqayisədə AI infrastrukturu daha stabil və yüksək gəlir təqdim edir.

Bitcoin istehsalı üçün 1 meqavat gücün qurulması təxminən 700 min - 1 milyon dollar tələb edir. AI infrastrukturu üçün isə bu rəqəm 8 - 15 milyon dollar aralığındadır. Buna baxmayaraq, AI layihələri daha yüksək marja və uzunmüddətli gəlir vəd edir.

Eyni zamanda “hash price” - yəni hesablama gücünə görə gəlir göstəricisi tarixi minimum səviyyələrə düşüb. Bu da sektorda əlavə maliyyə təzyiqi yaradır.

Bu keçid əsasən iki mənbə hesabına maliyyələşdirilir. Birincisi, borclanmadır. Şirkətlər milyardlarla dollar həcmində borc cəlb edir. Məsələn, IREN 3.7 milyard dollar, TeraWulf 5.7 milyard dollar, Cipher Digital isə 1.7 milyard dollar borc götürüb.

İkincisi isə bitcoin satışlarıdır. Şirkətlər balanslarında saxladıqları BTC ehtiyatlarını azaldır. Core Scientific təxminən 1,900 BTC satıb. Riot Platforms 1,818 BTC satış həyata keçirib. Bitdeer isə ehtiyatlarını tamamilə sıfırlayıb. Ümumilikdə sektor 15,000-dən çox BTC satıb.

Burada əsas risk ondan ibarətdir ki, bu şirkətlər eyni zamanda bitcoin şəbəkəsinin təhlükəsizliyini təmin edən əsas iştirakçılardır. Əgər kapital mining fəaliyyətindən AI-a yönəlirsə, bu, şəbəkənin təhlükəsizliyinə mənfi təsir göstərə bilər.

Bu dəyişiklik artıq göstəricilərdə də əks olunur. 2025-ci ilin oktyabr ayında şəbəkənin hashrate səviyyəsi 1,160 EH/s təşkil edirdi. Hazırda isə bu göstərici təxminən 920 EH/s səviyyəsinə düşüb.

Bazar da bu transformasiyanı qiymətləndirir. AI sahəsinə yönələn şirkətlər daha yüksək qiymətləndirmə ilə ticarət olunur. Bu şirkətlər üçün gəlir multipli 12.3 səviyyəsindədir. Yalnız bitcoin istehsalı ilə məşğul olan şirkətlərdə isə bu göstərici 5.9 təşkil edir.

Gələcək perspektivlər əsasən bitcoin-in qiymətindən asılıdır. Proqnozlara görə, əgər qiymət 100,000 dollara yaxınlaşarsa, mining fəaliyyəti yenidən rentabelli ola bilər və AI-a keçid tempi zəifləyər.

Əks halda, yəni qiymətlər 70,000 dollar ətrafında qalarsa və ya aşağı düşərsə, sektorun AI istiqamətinə transformasiyası daha da sürətlənəcək.

Nəticə etibarilə, bitcoin sektoru artıq əvvəlki modeldən uzaqlaşır. Yeni yanaşma formalaşır: süni intellekt data mərkəzləri və paralel olaraq davam edən bitcoin istehsalı.